12
mei
2015

Hoe onveilig werken jouw collega's?

Elke organisatie is verplicht om in kaart te brengen waar de risico's zitten en wat er kan worden gedaan om de werkplek gezonder en veiliger te maken. Maar levert deze risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) wel het gewenste resultaat op?

De RI&E wordt opgesteld door een preventiemedewerker of een andere interne deskundige. Werknemers hebben via het instemmingsrecht van de ondernemingsraad inspraak in het opstellen van de RI&E en het daaruit voortvloeiende plan van aanpak. De ondernemingsraad kan op die manier een bijdrage leveren aan eventuele verbeteringen of aanvullingen. Die samenwerking tussen de interne deskundige en het medezeggenschapsorgaan is belangrijk, omdat zij ieder afzonderlijk misschien te weinig kracht hebben om de arbeidsomstandigheden binnen de organisatie echt te verbeteren.

Nieuwe vorm
Dat zeggen Peter Bakker en Gerard de Groot, oprichters van PP.NL, een stichting gericht op kennisuitwisseling en vernieuwing voor en door preventieprofessionals. Bakker en De Groot vinden dat de RI&E toe is aan een nieuwe vorm. "De RI&E lijkt een Het is nooit de bedoeling geweest dat de preventiemedewerker vooral bezig is met de RI&E. Het gaat erom dat bedrijven veranderingen doorvoeren waardoor het werk veiliger en gezonder wordt. Dat hoofddoel is wat uit het zicht verdwenen."

Arbeidsomstandigheden
Bakker vindt dat de gedachte achter de RI&E goed was. "Toen de RI&E verplicht werd gesteld, bracht dat de focus op arbeidsomstandigheden en dat zorgde voor verbeteringen. Voor die tijd was het bijvoorbeeld heel normaal dat mensen in winkels of kapperszaken acht tot twaalf uur achter elkaar moesten staan. Maar na die eerste winst is het eigenlijk alleen maar bergafwaarts gegaan. Er werden allerlei karikaturen bedacht om aan te geven hoeveel gedoe het wel niet was om je aan de regels te houden. We hoeven de RI&E niet volledig af te schrijven, maar we moeten wel zorgen dat de RI&E over de echte problemen gaat. De RI&E heeft alleen waarde als er daarna iets met die problemen gebeurt."

Gedrag
De Groot vindt dat de RI&E in zijn huidige vorm belangrijke hiaten kent. "We weten allemaal dat onveiligheid wordt veroorzaakt door gedrag. Laat nou eens een RI&E uitvoeren waarin het ongewenste gedrag wordt beschreven. Verder moeten de hoofdproblemen psychische en fysieke belasting duidelijk naar voren komen. En de RI&E mag ook geen excuus zijn om noodzakelijke verbetermaatregelen uit te stellen."

Knelpunten
Bakker vindt dat het werk van een preventiemedewerker zeker niet ophoudt bij het maken van de RI&E. "Je moet weten waar knelpunten en weerstanden zitten in de organisatie. De interne deskundige heeft een rol in het maken van de RI&E en het maken van het plan van aanpak, maar dat is slechts het begin. Je moet juist sturing kunnen geven aan het vervolgtraject."

Opleiding
Vaak wordt gezegd dat er geen verplichte opleiding is voor preventiemedewerkers en dat de overheid onvoldoende eisen stelt aan de functie. De Groot is het daar niet mee eens. "Artikel 13 Arbowet geeft duidelijk aan dat de interne preventiedeskundige voldoende kennis moet hebben die aansluit bij de omvang en de aard van de risico's. Dat is juist iets wat bij de R&IE beoordeeld moet worden."

Inspectie
Over de bezuinigingen bij de Inspectie SZW is Bakker heel duidelijk. "Als je alleen al kijkt naar de kwantitatieve sterkte van onze Inspectie, dan staan we ergens ter hoogte van Mali. We zijn eigenlijk een derdewereldland geworden in dit opzicht", zegt Bakker. "De kans dat in Nederland een gemiddeld bedrijf wordt geïnspecteerd is heel erg klein. Alleen al daarom zou het bedrijf preventie krachtiger moeten aanpakken."